Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Candida - plaga dzisiejszych hodowli

Profile

Candida jest to rodzaj grzybów należący do rzędu drożdżakowców . W prawidłowych warunkach drożdżaki z rodzaju Candida są saprofitami bytującymi w środowisku naturalnym oraz kolonizującym błony śluzowe . Nie wywołują choroby u ptaków z prawidłowym układem odpornościowym. Zaliczane są do grzybów oportunistycznych wywołujących ciężkie zakażenia u zwierząt z upośledzoną odpornością. Najczęściej zajęte są błony śluzowe, rzadziej inne narządy.

Biofil schemat wzrostu

Biofil schemat wzrostu

Czynniki determinujące patogenność drożdżaków Candida

Za patogenne gatunki spośród grzybów tego rodzaju u gołębi z którymi miałem styczność to C. albicans, C. tropicalis, C. glabrata , 90% zakażeń u gołębi przypada na C. albicans. Determinantą patogenności grzybów z rodzaju Candida są ich właściwości adhezyjne. Adhezja czyli przyleganie, stanowi wstępny i niezbędny etap poprzedzający kolonizację organizmu gospodarza przez drobnoustroje, a następnie, w warunkach sprzyjających, penetrację tkanek czy narządów prowadzącą do zakażenia. Drożdżaki z rodzaju Candida są zdolne do adhezji do większości komórek i tkanek organizmu. Na zdolność przylegania do różnych komórek i tkanek mają wpływ warunki panujące we wrotach zakażenia, takie jak: pH, temperatura, stężenie cukrów, a także liczba komórek grzyba . U gołębi kilka czynników ma znaczenie priorytetowe. Pierwszym z nich jest fizjologicznie wysokie pH w granicach 7-8 w jelitach gołębi przez co stanowi doskonałe środowisko rozwoju grzybów z rodzaju Candida.

Czynniki predysponujące do zakażenia grzybiczego u gołębi :

  1. Czynniki fizjologiczne, pod tym pojęciem możemy zaliczyć szereg czynników - Choroby wirusowe, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie układu odpornościowego. Zaliczyć do nich można większość chorób wirusowych które zaburzają prawidłową pracę układu odpornościowego między innymi : adenowiroza, cirkowiroza, herpeswiroza. - Stres spowodowany transportem. Podczas stresu fizjologicznie uwalniany jest hormon stresowy kortyzon który w naturalny sposób hamuje reakcje obronne organizmu. - Wyczerpanie organizmu w czasie lotów konkursowych także wpływa negatywnie na pracę układu odpornościowego.
  2. Antybiotykoterapia, która zmienia skład flory endogennej która jest pierwszą naturalną barierą uniemożliwiającą niekontrolowane namnażanie się drożdżaków w obrębie przewodu pokarmowego.
  3. Przerwanie ciągłości tkanek które umożliwia grzybom przedostanie się do tkanek żywiciela.

U gołębi często występują pasożyty układu pokarmowego kokcydie, glisty, które uszkadzają nabłonek jelita, uszkodzony nabłonek stanowi doskonałą drogę zakażenia.

Drożdżaki z rodzaju Candida wydzielają do tkanek żywiciela kwasy i enzymy trawienne, powodując ich uszkodzenie. Wytwarza się wówczas ognisko grzybicze, któremu towarzyszy stan zapalny. Zdrowe komórki i tkanki są w stanie obronić się przed enzymatycznym atakiem drobnoustrojów, natomiast komórki osłabione zazwyczaj stają się ich pożywką. Produkty przemiany materii drożdżaków są wydalane do tkanek organizmu, stąd trafiają do krwioobiegu, wywołując zatrucie organizmu żywiciela oraz osłabienie układu odpornościowego

Biofilm pod mikroskopem

Grzyby mikroskopowe z rodzaju Candida wytwarzają substancje o charakterze endotoksyn, które są groźne dla organizmu żywiciela. Spośród nich najbardziej poznana jest kandydotoksyna, która wykazuje działanie toksyczne w stosunku do komórek zainfekowanego organizmu oraz uszkadza system odpornościowy, nasilając rozprzestrzenianie się zakażenia. Toksyny, uszkadzając błonę śluzową jelita cienkiego, zmniejszają powierzchnię wchłaniania składników pokarmowych, natomiast uszkadzając śluzówkę jelita grubego powodują przenikanie toksyn, metali ciężkich oraz alergenów pokarmowych do organizmu z masy kałowej. Komórki Candida wytwarzają także neurotoksyny, substancje chemiczne wywierające negatywne działanie na ośrodkowy układ nerwowy- mózg, które mogą powodować zaburzenia orientacji u gołębi pocztowych.

Rodzaje zakażeń

  • Zakażenie układu pokarmowego, charakteryzuje się w zasadzie skolonizowaniem układu pokarmowego przez drożdżaki, najczęściej ten typ zakażenia nie ma wyraźnych objawów zewnętrzny widocznych dla hodowcy, podczas zakażenia gołębie mogą mieć problemy z orientacją, w czasie lotów konkursowych ich organizm ulega szybszemu zmęczeniu, słabiej się odbudowuje, gołębie nie są w stanie osiągnąć szczytowej formy lotowej.
  • Zakażenie układu pokarmowego i oddechowego, do w/w objawów dochodzą objawy ze strony układu oddechowego. Niewydolność oddechowa, nitkowaty śluź w gardle, niechęć do latania.
  • Zakażenie ogólnoustrojowe to ostatnia faza choroby do w/w objawów dochodzi zakażenie narządów wewnętrznych, często ta faza choroby może prowadzić do śmierci.

Diagnoza

W celu wykrycia grzybów wykonuje się badanie mykologiczne. żeby dokładnie określić skalę infekcji pobieramy do badań materiał z wymazów z wola oraz wymazy z kloaki lub w miarę sterylne próbki kału.

Przy podejrzeniach zakażeń ogólnoustrojowych możemy do badań wykorzystać odciski wątroby i nerek.
Obecnie statystyki z roku 2014 badań zlecanych przez specjalistyczną lecznicę ptaków Tauben Medik są zatrważające. Okazuje się że prawie 80% próbek kału gołębi pocztowych poddanych badaniu mykologicznemu wskazywały na silną inwazję grzybów z rodzaju Candida. Prawie 50% próbek wymazów z wola miało wyniki pozytywne ze wzrostem obfitym wskazując na zakażenie.

Leczenie - dlaczego tak trudno wyleczyć grzybicę?

Powodów jest kilka, główny to doskonałe zabezpieczenie Candidi przed lekami.
Na czym to zabezpieczenie polega? Otóż Candida wytwarza na tkankach na których bytuje tak zwany biofilm.

Biofilm to rodzaj błony biologicznej tworzony z bakterii i grzybów otoczony warstwą materii organicznej i nieorganicznej produkowanej przez te drobnoustroje, problem w tym że nie ma leków konwencjonalnych zdolnych do rozbicia biofilmu, w dodatku biofilm prawie zawsze tworzą różne drobnoustroje które są podatne na różne leki czy substancje o działaniu bakterio i grzybobójczym.
Jak skutecznie leczyć grzybicę? Podstawowa sprawa to prawidłowe przeprowadzenie badań nie tylko mykologicznych ale i bakteriologii. Da nam to rozeznanie jak wygląda skład drobnoustrojów, które mogą wchodzić w strukturę biofilmu. W większości podczas takiego badania dowiadujemy się że w zasadzie nie mamy do czynienia tylko z zakażeniem z rodzaju Candidia ale także innymi bakteriami, takie zakażenie nazywamy zakażeniem mieszanym. Pozostaje prawidłowy dobór leków na podstawie antybiogramu. Czy aby na pewno ? Jak już wcześniej wspominałem podstawowym problemem jest biofilm który uniemożliwia nam penetrację leków w głąb struktury biofilmu, przecież nie ma leków które były by w stanie rozbić biofilm. Z pomocą przychodzi nowoczesna fitoterapia. Okazuje się że są substancje, które są zdolne nie tylko do rozbicia biofilmu ale także mają silne działanie w niskich stężeniach, zarówno wobec drożdżaków z rodzaju candida ale również wobec bakterii, także tych lekoopornych które mogą tworzyć biofilm. Takimi substancjami są olejki eteryczne w których skład wchodzą terpeny czy aldehydy o silnym działaniu bakteriobójczym i grzybobójczym. Jednym z używanych w naszym gabinecie preparatem do zwalczania grzybic jest Fungixazol, środek ten oparty o olejki eteryczne ( z drzewa herbacianego oraz sosnowego) według przeprowadzonych przez nas własnych badań in vitro oraz badań klinicznych doskonale sobie radzi z zakażeniem Candidą, nawet bez użycia leków chemicznych. Co ważniejsze jest od nich znacznie skuteczniejszy, w porównaniu np. do najpopularniejszego leku przeciwgrzybiczemu stosowanemu u gołębi ( nystatyny).

Dlaczego nystatyna tak słabo sprawdza się w leczeniu grzybic u gołębi?

Bo lek ten nie służy do leczenia grzybic układu oddechowego czy grzybic ogólnoustrojowych. Nystatyna nie wchłania się z przewodu pokarmowego przez co nie jest w stanie zwalczać grzybicę poza układem pokarmowym.

Jarosław Kuś
Założyciel firmy Tauben Medik
Specjalista fitoterapii weterynaryjnej.

DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd